Jan Saudek

Онгоцонд өгсөн сэтгүүлд энэ хүний талаар нийтлэл бичиж шалдан эмэгтэй, хажуудаа хоёр хүүхэд дагуулсан зураг нийтэлсэн байлаа.
Мэдээж онгоцноос буугаад миний хиййсэн анхны ажил Jan Saudek ахыг гүүглэдэх байлаа:).
Jan Saudek, 13.05.1935, Праг, Чекословакт төрсөн. Чехийн Еврей, урлагийн зурагчин.

Түүний гэр бүлийн ихэнх гишүүд нь Theresienstadt кампд дэлхийн 2 дугаар дайны үед алуулсан байна. Jan болон түүний ах Karel Полишийн хилтэй залгаа нэгэн хүүхдийн кампд хоригдож байсан байна.Дайнаас амьд гарсан тэрээр 1950 оноос эхлэн хэвлэх үйлдвэрт ажиллаж эхэлсэн байна. Цэргийн албаа гүйцэтгэсэний дараагаар 1963 оноос эхлэн зурагчин болохоор хичээллэж эхэлсэн байна.
1969 онд Америк руу явсан байна..

Malá Strana

Prague Top 10- хэмээх номон дээр үзэхийг хүссэн газаруудаа тоочиглочихоод үзэлгүй байсаар нэг мэдэхэд явах болсон байв. Цайз, Лорето, байшингуудийн тэмдэглэгээ бас Жон Ленноны хана , Украйнаас авчирсан модон сүм гээд сонирхолыг маань татсан хэд хэдэн газар Мала Страна (Жижиг хот гэсэн үг байх)-д байсан болохоор Мала Страна-г зүглэв. Цайз , Лорето зэрэг цаг их шаардах газаруудыг дараа ирнэ гэж найдаад, дараа ирэхдээ үзэхээр төлөвлөөд Нерудова гудамжаар явж байшингуудийн тэмдэглэгээ, Жон Ленноны хана зэргийг үзэв.
1770 аад оныг хүртэл Чехт байшингуудыг дугаарлах систем хөгжөөгүй байсан бөгөөд байшингууд дээрх зурагнуудын тусламжтайгаар танидаг, ялгадаг, хаягладаг байсан байна. Жишээ нь; Чехийн алдартай сэтгүүлч, зохиолч, яруу найрагч Ян Нерудо (Jan Nepomuk Neruda ), Ostruhová (одоогийн Нерудова; 1891 онд түүнийг нас барсаны дараагаар өөрийнх нь амьдардаг байсан Ostruhová гудамжийг түүний нэрэмжит болгон Nerudova хэмээх болсон. ) гудамжны "Хоёр нартай" байшинд амьдардаг байсан гэх мэт.. Нерудова гудамжаар өгсөн Прагын цайзад хүрэх бөгөөд өгсөх замд таарах байшингуудын тэмдэглэгээнүүдээс..
















Намайг 5-6 настай байхад аав маань орой бүр өрөөнийхөө гэрлийг унтрагаад хөгжимөө асаан нэгэн дууг дахин дахин сонсдог байсанаас дараа нь тэр дууг сонсохоор өөрийн эрхгүй аавыгаа дурсан санадаг боллоо. Хэдийгээр үгий нь ойлгодоггүй ч намуухан аялгуу нь их таалагддаг байж билээ. Дуучин болон дууны нэрийг мэддэггүй байсан болохоор хааяа нэг толгойдоо тэрхүү дууг эгшиглүүлэхээс хэтэрдэггүй байлаа. Тэрхүү дуутай эргэн хэрхэн учирсанаа сайн санахгүй байгаа ч саяхан аавдаа сонсуулахад аав маань эгээ л 20иод жилийн өмнөх шиг ихэд уяран сонсож билээ. Энэ дуу бол Жон Ленноны "Imagine" юм. Багаасаа дурлан сонсдог байсан дууныхаа утгыг ойлгоод ирэхийн цагт илүү ихээр дурлаж, одоо ч сонсох дуртай, байнга сонсдог дуунуудын нэг.
Праг топ-10 номон дээрээс Жон Ленноны хананы талаар уншаад явахаасаа өмнө заавал явж үзнэ дээ хэмээн бодож байсанаа сүүлийн өдөр л гүйцэтгэлээ. Номон (Праг топ-10 хэмээх ном нь топ-10 үзүүштэй зүйлс, хэрхэн тийшээ очих зэргийг товч бөгөөд тодорхой бичсэн хармааны ном ) дээр тэмдэглэсэн байрлал дээр номон дээр байсан зурагнаас шал өөр; дүүрэн эрээчсэн хана байхыг хараад баахан гайхав. Тус ханан дээрх Ленноны зургыг 1986 онд гэсэн байхаа нэгэн Мексик оюутан зурсан юм гэсэн. Эхний 3 зургийг интернэтээс олж тавив, учир нь намайг үзэхээр очиход ханаар дүүрэн сараачаад хаана нь Леннонгы зураг байгаа нь ялгаж харахад хэцүү болсон байв.












Жон Ленноны хана

Мала Странад өөр үзэх зүйл гэвэл Франс Кафкагын музей болно. Бид 3 (дүү Соко болон Түшигийн хамтаар) Валтавска голын эрэг дээр хун тэжээж тэжээж 4н өнгөрч байхад музей дээр очсон тул оролгүйгээр Кафкагийн музейн хашаан доторх этгээд хөшөөг сонирхоод буцав. Өөд өөдөөсөө харсан 2 адилхан хөшөө бэлхүүсээрээ эргээд зогсохгүй эрхтэнээ доош дээш нь хөдөлгөх нь жуулчидийн сонирхолыг их татдаг юм билээ.








Хун, нугас тэжээж байгаа нь




"Хөшөө"

Tамхины хайрцаган хэлбэртэй гар утас

Хятадийн нэгэн компань архаг тамхичидад зориулан долоон тамхиний багтаамжтай тамхины хайрцаган хэлбэртэй гар утас гаргасан байна.

Дэлхийн шилдэг 200 дээд сургууль (үргэлжилэл)

22. University of California, Berkeley, US
23. University of Edinburgh, UK
24. King’s College London, UK
25. Kyoto University, Japan
26. Ecole Normale Supérieure, Paris, France
27. University of Melbourne, Australia
28. Ecole Polytechnique, France
29. Northwestern University, US
30. University of Manchester, UK
31. University of Sydney, Austraila
32. Brown University, US
33. University of British Columbia, Canada
33. University of Queensland, Austraila
33. National University of Singapore, Singapore
36. Peking University, China
37. University of Bristol, UK
38. Chinese University of Hong Kong, Hong Kong
38. University of Michigan, US
40. Tsinghua University, China
41. University of California, Los Angeles, US
42. ETH Zurich, Switzerland
43. Monash University, Australia
44. University of New South Wales, Australia
45. University of Toronto, Canada
46. Osaka University, Japan
47. Boston University, US
48. University of Amsterdam, Netherlands
49. New York University, US
50. University of Auckland, New Zealand
51. Seoul National University, South Korea
51. University of Texas at Austin
53. Hong Kong University of Science & Technology, Hong Kong
53. Trinity College Dublin, Ireland
55. University of Washington, US
55. University of Wisconsin-Madison, US
57. University of Warwick, UK
58. University of California, San Diego, US
59. London School of Economics, UK
60. Heidelberg University, Germany
61. Katholieke Universiteit Leuven, Belgium
62. University of Adelaide, Australia
63. Delft University of Technology, Netherlands
64. University of Western Australia, Australia
65. University of Birmingham, UK
65. Ludwig-Maximilians-Universität München, Germany
67. Technische Universität München, Germany
68. University of Sheffield, UK
69. Nanyang Technological University, Singapore
70. University of Nottingham, UK
71. Dartmouth College, US
71. Uppsala University, Sweden
73. University of Illinois, US
74. Emory University, US
74. University of York, UK
76. University of St Andrews, UK
77. University of Pittsburgh, US
77. Purdue University, US
79. University of Maryland, US
80. University of Leeds, UK
80. University of Southampton, UK
82. Vanderbilt University, US
83. University of Glasgow, UK
84. Leiden University, Netherlands
85. Case Western Reserve University, US
85. Fudan University, China
85. University of Vienna, Austria
88. Queen's University, Canada
89. Utrecht University, Netherlands
90. Pennsylvania State University, US
90. Tokyo Institute of Technology, Japan
92. Rice University, US
93. University of Copenhagen, Denmark
93. University of Montreal, Canada
95. University of Rochester, US
96. University of California, Davis, US
97. University of Alberta, Canada
97. Georgia Institute of Technology, US
99. Cardiff University, UK
100. University of Helsinki, Finland
101. University of Liverpool, UK
102. Georgetown University, US
102. National Taiwan University, Taiwan
102. Tohoku University, Japan
105. University of Geneva, Switzerland
106. Lund University, Sweden
107. University of Colorado, US
108. McMaster University, Canada
109. Durham University, UK
110. University of Virginia, US
111. Maastricht University, Netherlands
112. Nagoya University, Japan
112. University of Waterloo, Canada
114. University of Aarhus, Denmark
114. University of Basel, Switzerland
114. University of Otago, New Zealand
117. University of California, Santa Barbara, US
117. Ecole Polytechnique Fédérale De Lausanne, Switzerland
119. University of Southern California, US
120. Ohio State University, US
121. University of Sussex, UK
122. Texas A&M University, US
123. Université Catholique de Louvain, Belgium
124. University of Ghent, Belgium
125. Nanjing University, China
126. Humboldt-Universität zu Berlin, Germany
126. University of Western Ontario, Canada
128. Hebrew University of Jerusalem, Israel
129. Newcastle University, UK
130. Technical University of Denmark, Denmark
130. Eindhoven University of Technology, Netherlands
132. Korea Advanced Institute of Science & Technology, South Korea
132. Université Pierre et Marie Curie, Paris VI, France
134. University of Arizona, US
135. University of Florida, US
136. Kyushu University, Japan
137. University of Aberdeen, UK
137. Indiana University Bloomington, US
139. Simon Fraser University, Canada
140. University of California, Irvine US
140. University of Zurich, Switzerland
142. University of Minnesota, US
142. Universität Tübingen, Germany
144. Universität Freiburg, Germany
145. University of Bath, UK
146. Freie Universität Berlin, Germany
147. University of Lancaster, UK
148. Wageningen University, Netherlands
149. City University of Hong Kong, Hong Kong
149. Queen Mary, University of London, UK
151. Hokkaido University, Japan
151. University of North Carolina, US
151. Tel Aviv University, Israel
154. Université Libre de Bruxelles, Belgium
155. University of Science and Technology of China, China
155. University of Notre Dame, US
157. Ecole Normale Supérieure de Lyon, France
158. Cranfield University, UK
159. Michigan State University, US
159. Tufts University, US
161. Keio University, Japan
161. Washington University in St.Louis, US
163. Erasmus University Rotterdam, Netherlands
163. Shanghai Jiao Tong University, China
165. Universität Stuttgart, Germany
166. University of Calgary, Canada
166. Vienna University of Technology, Austria
168. Universität Göttingen, Germany
168. Macquarie University, Australia
170. Helsinki University of Technology, Finland
171. University of Dundee, UK
171. Universität Karlsruhe, Germany
173. University of Bologna, Italy
173. University of Groningen, Netherlands
175. University of Massachusetts, Amherst US
175. University of São Paulo, Brazil
177. University of Campinas, Brazil
177. University College Dublin, Ireland
177. Rutgers, The State University of New Jersey, US
180. University of Reading, UK
180. Waseda University, Japan
182. Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen, Germany
183. Università Degli Studi Di Roma, La Sapienza, Italy
184. Université Louis Pasteur, Strasbourg I, France
185. University of Leicester, UK
185. University of Twente, Netherlands
187. University of Antwerp, Belgium
188. University of Canterbury, New Zealand
188. University of Oslo, Norway
190. University of Surrey, UK
191. Rensselaer Polytechnic Institute, US
192. KTH, Royal Institute of Technology, Sweden
192. Universidad Nacional Autónoma de México, Mexico
194. University of Barcelona, Spain
195. Radboud Universiteit Nijmegen, Netherlands
195. Queensland University of Technology, Australia
197. Chalmers University of Technology, Sweden
197. Kobe University, Japan
199. University of Wollongong, Australia
200. University of Cape Town, South Africa


Rmit University Australia 63 88 22 32 74 99 54.8 Source:QS Ltd, published November 9 2007.
© QS Quacquarelli Symonds Ltd.

Youtube-ийн шилдэгүүд

Цахим орчинд, олон улсын видео (дүрст бичлэг) хуваалцах сайт; YouTube-ээс өнгөрсөн жил (2007 онд) хамгийн олон удаа, одос үхрийн сүргийн арслангууд руу дайралтыг үзүүүлэх "Кругэрт дайн" (Battle at Kruger) үзэгдсэн байна.

YouTube-ээс мэдээлсэнээр 21 гаран сая (одоогийн байдлаар 23,722,624 удаа үзэгдсэн байна. ) үзэгчтэйгээр "Кругэрт дайн" нэгдүгээрт, хоёрдугаар "Бритни-г тайван байлга!" хэмээс 2 гаран минутийн бичлэг 14 гаран сая үзэгчтэйгээр, дөрөв гаран сая үзэгчтэйгээр "Obama Охин" хэмээх бичлэг гуравдугаарт бичигджээ.

8 гаран минут өргэлжилэх тус бичлэгийг Jason Schlosberg хэмээх залуу Өмнөд Африк дахь Кругэрийн үндэсний паркт сафари хийж байхдаа хийсэн юм байна. Тус бичлэгүүдээc бүрдсэн баримтат кино хавар National Geographic сувгаар цацагдах юм байна.

Хамгийн их үзэгдсэнээрээ 2 дугаарт орсон Бритни-г тайван байлга (original )клипийг Crocker хэмээх залуу хэвлэл мэдээлэлийнхэн, папарацыханаас Бритни-г тайван байгахыг хүсэн уйлж буй бичлэг юм байна.

Гуравдугаарт дөрөв гаран сая үзэгчтэйгээр АНУ-гийн Ардчилсан Намын Даргад нэр дэвшигч, сенатор Barack Obama-д дурласанаа зарласан "Obama Охин" (Obama Girl) хэмээх клип орсон байна. Клип, YouTube-ээр цацагдаж эхэлсэнээсээ хойш хэд хэдэн мэдээ мөн сурвалжилагат ороод амжисан гэнэ.

Чингис хааны хэлсэн үгс

Өглөө бүр надад урд зүгт Хятад улс байдгийг сануулж бай.

Сайн юмыг улам л сайн болго!
Сайн ч бидний багш
Саар ч бидний багш

Jewish Ghetto in Prague

Уржигдар мөн өчигдөр (хэдийгээр тур (tour) маань үдээс хойш 1 хагасаас эхэлсэн ч нэг өдөрт бүх синагогуудаа үзэж амжаагүй тул 2 өдөр явав.) харьцангуй шинэ танил Энхээ эгчийн буянаар Праг дахь Еврэй музейгээр явлаа. Еврэйчүүдийн талаарх мэдлэг маань "Шиндлэрийн лист", "Төгөлдөр хуурч" зэрэг кинон дээр үзэж харсанаас хэтэрдэггүй байсан болохоор ч тэр үү бүх юм л сонин байлаа.
Праг дахь Еврэй музейн үүх түхийг сөхвөл анх 1906 онд Dr.Нugo Lieben, Dr.Augustin Stein нар байгуулсан юм байна. Анхны зорилго нь 20 дугаар зууны эхэнд дахин шинэчлэгдэж байсан синагогуудийн эд зүйлсийг хадгалах байжээ. 1939.3.15нд Нацистууд эзлэн авч үйл ажиллагааг нь зогсоогоод дайны дараа нутаг руугаа зөөхөөр зэхсэн түүхэн турсгалт ном дэвтэр, Еврэйчүүдээс авсан алт мөнгөө хадгалах зойр болгон ашиглах болсон байна. 1989 онд Чехийг коммунистууд эзлэн аваад 1994.10.01нд Нацистуудийн Еврэйчүүдээс хураaн, цуглуулсан эд зуйлсийг тус музейд буцаан олгосон байна. Өнөөдрийн байдлаар тус музей нь нийт 40.000 үзвэр, 100.000 номтой юм байна. Праг дахь тус гэтто (ghetto) нийт таван синагог, хундэтгэлийн заал мөн оршуулгийн газартай. Оршуулгийн газараас бусад газар нь зураг авахыг хориглодог юм билээ :-(

The Maisel Synogogue:




The Pinkas Synogogue: Дэлхийн 2 дугаар дайны үед Чехээс хэлмэгдсэн 80.000 Еврэйн нэрийг ханаараа бичсэн синагог. Нацистуудийн бүртгэж авсан листийг ашигласан тул
нэгэн удаа нэгэн эр тус синагогт ирээд ханан дээрх нэрсийг харж байтал өөрийнх нь нэр бас тууж явсан юм гэнэ лээ.




The Klaus Synogogue:


The Ceremonial Hall:


The Old-New Synogogue: Тус синагог нь 13 дугаар зууны үед баригдсан бөгөөд анх "Шинэ" эсвэл "Том" синогог гэгддэг байжээ. 16 дугаар зууны үед Прагт өөр олон синагог баригдах болсоноор одоогийн нэрээ ("Хуучин-Шинэ"синагог) авсан байна. Хэдийгээр 2002 оны 10н сард болсон үерт нэг метр гаран живсэн ч (тус синагогийг газар доор ухаж байрлуулсан юм билээ) өнөөдөрийн байдлаар ашиглалтанд буй хамгийн хуучин синагог юм байна.


The Old Jewish Cemetery: 15 дугаар зууны эхний хагаcт байгулагдсан байх хэмээн таамаглагдаж буй тус оршуулгийн газарт ойролцоогоор 100.000-120.000 хүнийг, хэдийгээр хэд хэдэн удаа өргөтгөсөн ч, 8-12 давхарлан оршуулсан байна. Эхний эгнээ явсаны дараа дахин шороо авчиран асгаад дараагийн эгнээг явуулах маягаар давхарласан учир тус оршуулгийн газар, газрын давхаргаас нилээн өндөрт оршдог юм билээ. Мөн дээрх шалтгаанаар оршуулгийн 2 чулуу нүүр нүүрээ харалцан (наалдан) орших нь хэвийн үзэгдэл юм гэнэ. Одоогоор олдсон хамгийн эртний болон хамгийн сүүлийн оршуулга 1439- 1787 онд. Тус оршуулгийн газарын 12.000 чулуун дээр нь усан үзэн, арслан, хайч зэрэг тэмдэглэгээ үзэгдэх бөгөөд энэхүү тэмдэглэгээ нь тус хүний ажил мэргэжил, нийгэмд эзлэх байр суурийг илтгэдэг юм байна. Жишээ нь: хайч- оёдолчин, усан үзэм- эмэгтэй хүн бол олон хүүхэд төрүүлсэн- эр бол олонд буян үйлддэг хүн мөн арслан- олны хүндэтгэлийг хүлээсэн хүн энд хэвтэж байна гэсэн утгийг илэрхийлдэг аж.
Ямар ч байсан оршуулгийн газарт дарсан хэдэн зурагаа тавиa, бусад синагогуудийн талaар нэмж жаахан юм уншиж байгаад дэлгэрүүлж бичнээ.


чулуун дээрх загас



чулуун дээрх арслан



Чулууний дээд голд байрлах усан үзэм тус хүнийг амид ахуйдаа хүн зонд тустай олон зүйл хийсэнийг илтгэнэ.



Тус газар нэгэн гэр бүлийн 2 хүн хэвтэж буй тохиолдолд нэг чулуун дээр 2 эгнээ болгон нэрсийг нь бичсэн байдаг юм билээ.



Өөр оршуулгийн газараас авчирсан чулуунуудийг нэгэн хана болгосон байсан нь их сонин санагдсан.


href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjWYH0alX3jicyR315sD9wxgy-duVwKM3KPMLGS63AKy0HkKSChEntV1IXCEUuyf_UYkyun6VfCRcoKX1I0BfSVhKN4OPHIcDtkASbyNMbj2lijUha9HZML3pusRILqPSdNlF_daxDsrK0/s1600-h/jewish+gettho+019.JPG">
Камерийн дуранд оршуулгийн газар



Оршуулхаасаа өмнө тус ширээн дээр тавьж угаадаг юм гэнэ лээ



Хуучны нэгэн чулуу

The Spanish Synogogue:


"Хувирал" хэмээх алдартай зохиолийг бичсэн Франс Кафкагийн Чех Еврэй байсаныг мэдэх үү? Түүний доорх этгээд хөшөө нь Испани синагогийн хажууд байрладаг юм билээ.. Сайн анзаарвал суурин дээр нь нэгэн цох хорхойн шигтгэмэл байх бөгөөд, тус хорхой нь хувирал зохиолоос нь үндэслэсэн юм гэнэ.





Жич: Энхээ эгчээ баярласан шүү!

Бие төрмөл, ухаан таримал.

Олон цагаан үүл тэнгэрийн хутгуур
Өдөн цагаан хүүхэн төрийн хутгуур.

Хааныг хатан захирдаг
Хатныг хайрт нь захирдаг.

Хонхэрээдийн Энхатын номноос авав.

Дэлхийн шилдэг их сургуулиуд

Оны шилдэг 200 сургуулийг, ажил олгогчдийн тус сургуулийг төгсөгчдийг ажилд авах сонирхол, тус сургуулид элсэхийн тулд сурагчдийн олон улсад үзүүлэх амжилт зэргийг харгалзан жагсаасан байна. Жагсаалтанд 62 Америкийн, 30 Английн их сургууль орсон байна.
Шилдэг 200 сургуулийн эхний 20г дурдихад...

1. Harvard, US
2. University of Cambridge, UK
2. University of Oxford, UK
2. Yale University, US
5. Imperial College London, UK
6. Princeton University, US
7. California Institute of Technology, US
7. University of Chicago, US
9. University College London, UK
10. Massachusetts Institute of Technology (MIT), US
11. Columbia University, US
12. McGill University, Canada
13. Duke University, US
14. University of Pennsylvania, US
15. Johns Hopkins University, US
16. Australian National University, Australia
17. University of Tokyo, Japan
18. University of Hong Kong, Hong Kong
19. Stanford University, US
20. Carnegie Mellon University, US
20. Cornell University, US

US- United States (Америк)
UK- United Kingdom (Англи)