Монголын "хэт хязгаарлагдмал" хөгжил

Монгол орны хөгжил архины шилхэний загвар, ДОХ-ын дархацны хурдаас хэтрэхгүй байгаа нь харамсалтай. Энэ ДОХ уу, нэг, хоёр гэж байтал нэг мэдэхэд 29 дэхь нь илэрч гэнэ. Худалч хүнд өчигдөрхөн л 26 дахь нь илэрээд, 27, 28 ын хойноос амьсгаа авч амжаагүй байхад 29 дэхь нь....
Энэ 29ын цаана хэдэн ч суудалгаа шинжилгээнд хамрагдаагүй ДОХ-той иргэн байгааг хэн ч хэлж мэдэхгүй.
ДОХ-оос хамгаалах хамгйн шилдэг арга эхнэртээ нөхөртөө үнэнч байх чвдал гэнэ. Бүрболохгүй бол бэлгэвч гуайг хэрэглэсэнээр амь насаа чаашлаад удам судараа хамгаалах ач холбогдолтой.

Архинй шилний хувьсгалийн хувьд 3-аад жилийн өмнө байсан Чингэс архиний шил өнөөдөр болсон байна.

Нэр хугарахаар яс хугар

Монголчудын тийм нэгэн үг байдаг даа. Гэтэл өнөөгийн Монголчууд бид Монголд байгаачууд нь байя аа гадаад оронд ажиллаж амьдарч байгаа харицангуй юм үзэж нүд тайлсан, сэхээтэн нар нь хүртэл эх орныхоо, өөрийнхөө нэрийг нилээн хэд, гүн гүнзгий хугаласан байх юм. Нэг хүн нэг үндэстэнээс нэг хүн танихаараа тэр үндэстэнг тэр чигээр нь тийм хэмээн төсөөлөх нь элбэг. Тиймээс биеэ үнэлэхдээ, залилахдаа, хар тамхи зарахдаа, татахдаа Би Чингэсийн үр гээд цээжээ дэлдэх нь ямар ч утгагүй асуудал....

Миний эх орон яс тавьх газар гэж үү?

Өнгөрсөн зун мөрөөдлийн Америкт өнгөрөөсөн дөрвөн сар маань надаа ихийг бодогдулж, олныг өрөвдүүллээ. Миний ажигласанаар гадаад оронд сурч амьдардаг Монголчууд маань боловсролын хувьд ч газар үзсэн, нүд тайласан хүмүүс байдаг. Тэдний ярьж буйгаар мөнгө олох боломж байхад буцна гэж ярьх би усан тэнэг. Монгол хөгжөөгүй, цалин бага гэх. Энэ нь миний амьдралах философид үл нийцэх. Миний амьдралын философиор бол боловсорсон, юм үзэж нүд тайлсан иргэд нь иргэн хүний эх орныхоо өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлэн эх орныхоо хөгжилд гар бие оролцох юм, нутгаа голон хүний нутагт, хүний боол болж амьдарсаар байгаад насны эцэст ясаа тавьхаар нутагтаа ирэх хэрхэвч биш.

Миний зургийн цомог :-)

"Дарамттай үнэн"

"Бидэнд энэхvv “цэнхэр нvдэн гариг”-аас єєр амьдрах газар, хоргодох байр vгvй. Хэрвээ бид л vvнийг хайрлаж гамнахгvй юм бол бидний vр хvvхэд vйл лайг нь vvрэх нь гарцаагvй. Гэхдээ бидэнд энэ байдлаас гарах гарц байгаа аж. Бидэнд vр хvvхдийнхээ нvд рvv нь эгцэлж хараад, хуруугаараа тэртээх уулс толгод, ой мод, гол мєрнийг заагаад “Миний хvv/охин энэ сайхан байгалийг хардаа” гэж хэлэх боломж байгаа аж."
Астробиологич Карл Саган (Voyager-1 хєлгийн авсан “Цайвар Цэнхэр Цэг” хэмээх зурган дээр сэтгэгдэл.)

Ухаантай, болъё оо харах чадвартай, хэн (Ази, Европ, хар, шар, цагаан хэн бүхний) бүхний санааг зовоовол зохих асуудал бол яах аргагүй "дэлхийн цаг агаарын дулаарал" билээ.
2006 оны 11 дүгээр сарын 26нд олон түмний хүртээл болсон "Дарамттай үнэн" хэмээх кино нь; дэлхийн дулааралтын талаар хэн бүхэнд ойлгогдох хялбар зураг, диаграммаар, цэгцтэй талбарласан кино хэмээн Түвшин блог дээрээ бичжээ.

Өөрийнхөө төлөө үзэхэд илүүдэхгүй кино шиг ээ...

ps: http://amateur-directorss.blogspot.com -оор өмнө нь ер орж үзээгүй байсан бөгөөд тус блог дээр дурьдагдсан кинонуудаас цөөхөн хэдэнийг нь үзсэн юм байна. Үзээгүй кинонуудыхаа нэрийг тэмдэглэж авсан, заавал үзнэ ээ гэж...

Талх

Шведийн эрдэмтэдийн хийсэн судалгаагаар талх нь хүнсний бүтээгдэхүүнээс гадна арьсны үрчлээ багасгадаг, бие дээрх яр шархыг илааршихад эерэг нөлөө үзүүлдэг мөн хоол шингээх явцыг хурдасгадаг юм байна. Арьс өнгөний эмч , эрдэмтэдийн үзэж байгаагаар талх эсгэгчин доторх СМ глукон хэмээх бодис нь нилээн хэдэн арьс өнгөний асуудлуудад нааштайгаар нөлөөлдгөөс гадна үрчлээ багасгадаг болох нь тогтоогдсон байна. Үүнээс гадна эдийн шинэчилэлийг түрэгсгэдэг, UVA (нарны хорт гэрэл) -ын нөлөөгөөр арьсан дээрх оксиджилтоос хамгаалдаг, арьсны уян хатан байдал болон нягтралд сайнаар нөлөөлдөг мөн антиоксидан онцлогоороо арьсны хөгшрөлт, үрчлээнээс хамгаалдаг гэнэ.

Гуравхан жилийн дараа Монголд хөрсгүй болох нь ээ

Саяхан Лондон их сургуулийн, цаг уурын мэргэжилтнүүдээс бүрдсэн, ажиллах хэсэг дэлхийн ихэнх орнуудыг хамарсан хуурайшилт, цөлжилтийн талаар таамаг хийсэн бөгөөд тус таамгаа онлайнаар олны хүртээл болгож буй аж.
Таамагаа 1, 2, 3н сар болон 1 жил мөн түүнээс дээш хугацаанд орох хурын хэмжээг үзүүлсэн газрийн зурагаар баримтжуулан тавьжээ. Газрын зураг дээр хуурайшлтын хэм хэмжээг өнгөөр төлөөлүүлсэн байх бөгөөд газрын зураг дээрх өнгө цайвар байх нь багахан хэмжээний хуурайшилтийг төлөөлөж байхад өнгө нь тодрон улаан хүрэн болох нь ган гачиг, цөлжилт зэрэг аюулыг төлөөлнө.
Мэдээж Монгол хүн юм болохоороо Монгол ороныхоо байдлыг харлаа. 36н сарын дараа Монгол гэсэн чинь, газрын зураг дээр Монгол дээр цус асгачихав уу гэхээр улаан хүрэнтэж байх юм. Хардаггүй ч байж үү, ай халаг.

Итгэхгүй бол та бүхэн ч гэсэн энд дарж үзнэ үү!

Эхнэртэй эр, нөхөргүй эмэгтэй ажилд авна.

Эхнэртэй эр, нөхөргүй эмэгтэй ажилд авна. Би хэзээ ч билээ нэгэн сонин дээрээс иймэрхүү утгатай зар уншсан юм. Бодоод байхад эмэгтэй хүний ашигт үйлийн коффицент эр нөхөргүй үедээ максимум байдаг нь үнэн ч юм шигээ. Учир нь эмэгтэй хүн нөхөрт гарсанаар гэр орон хоол унд, хүүхэд гээд бүх ажил эмэгтэйн нуруун дээр унадгыг хэн бүхэн мэднэ. Мэдээж ар гэр ажил гээд энергиэ, цаг заваа хоёр хуваахаар эмэгтэйн амжилт дундрах нь ойлгомжтой, тиймээс ч эмэгтэй эрдэмтэд бага байдаг байхаа гэж..
Эрэгтэй хүний хувьд хувцас нь цэвэрхэн индүүдлэгтэй, хоол нь ам руу нь гүйж ороод, хүүхэд нь өөрөө өсөөд байхаар сайхан хүүхэн, сайхан унаа, ажил гурваас өөр юу бодох вэ гэсэн ш дээ?! :-)

Эхлээд хүн бол дараа нь хэн бол!

Олбогоо цоортол суусан мэргэнээс
Олныг тойрсон мунхаг дээр!

Цаст уулын цагаан арслан цагаа болохоор шоргоолжинд баригддаг!

"Сэтгүүлчид бол улстөрийн янхан"

"Унших нь анхны гайхамшиг
Утгыг тунгаах нь удаах гайхамшиг
Уянгад нэвтрэх нь бүхний гайхамшиг"
Гёте

Туркэд сурсанаар надаа юу наалдав, Туркэд суралцах нь

Туркэд сурсанаар надаа нэг диплом, нилээн хэдэн тун бэлэнчлэх сэтгэл наалдлаа гэж хэлэхэд бараг болно. Ядаж Туркын сэтгүүл зүй нь авах юмгүйг ч хэлэх үү. Яагаад ингэж бодох болов оо гэхээр ер нь хүн эрдмийг, сургууль соёлын ширээн дээрээс бус, оюутан сурагч байхдаа өлсөж цангасанаас, гаргасан олон шийдвэрээс, хэссэн хэдэн хотоос олдог юм шигээ.. Туркэд тэр тусмаа Стамбулд сурдаг оюутнууд хэдэн газраас авсан стипэнтээрээ болгоод байдаг болохоор сургуулийнхаа хажуугаар ажиллаж байгаа бусад оронд суралцагч оюутнууд шиг цагаа болон мөнгөө хэрхэн зөв царцуулахыг сурч чаддаггүй байх гэж боддог. Би өөрөө жаахан тааруу л даа үнэнийг хэлэхэд.

Туркэд тэр тусмаа Стамбулд сурахад зарцуулагдах мөнгөн зардал
1. 'ерөнхий сайд' мөн 'хотын захиргааны' нэрэмжит амжилттай суралцдаг, амьдарлын боломжгүй оюутнуудад өгдөг стипэнтүүд байдаг бөгөөд энэ хоёр стипэнтийг авдаг байхад хувийн зардалаар сурдаг, өөрөө байр хөлсөлдөг байхад л алзахгүй гэж мэд. Энд, улсын зардлаар сурдаг оюутнууд их байх бөгөөд тэдний хувьд сургуульдаа төлбөр төлөхгүй мөн сар бүр зуугаад долларын стипэнт улсаас авна. Энэ стипэнт нь жилийн дөрвөн ульрлаар олгогдох бөгөөд төгсөх курстээ нэгдүгээр курсээсээ хичээлтэй тохиолдод л олгогдохоо больдог гэж сонссон юм байна. Дээр нь чи улсын зардалаар сурдаг бол чамд нэгэн карт маш хямдаар өгөгх бөгөөд тус карт нь метро автобус гээд бүх тээврийн хэрэгсэлд үнэгүй зорчих карт юм.

2. Ерөнхий сайдын нэрэжит сти-д нэгдүгээр ангид байхдаа бүртгүүлдэг бөгөөд дөрвөн жилийн турш, жилийн найман сар олгогдоно. Бас зуугаад доллар. Доод курсээсээ гурван хичээлтэй тохиолдолд олгогдохоо болино.

3. Хотын захиргааны сти-н хувьд аль болох болох ар гэрийн боломж муутай оюутнуудыг хамрахыг хичээнэ. Жил бүр хичээлийн шинэ жилийн эхэн үед онлайнаар бүртгэнэ. Мэдээлэлүүд чинь өмнөх жилийнхтай зөрсөн эсвэл эцэг эхийн чинь орлогийг хангалттай хэмээн үзсэн тохиолдолд олгогдохгүй байх боломжтой байдаг. Бас найман сар олгогддог.
Дээрх гурван сти-гээс гадна элдэв буяны болон шашны байгууллагууд бас сти олгодог. Би энд дөрвөн жил сурахдаа нэгэн шашны байгууллага, хотын захиргаа болон ерөнхий сайдын нэрэмжит стипэнтүүдийг авлаа. Байр+хоол+төлбөрөө стипэнтүүдээрээ хийгээд зардал багатайгаар л сурлаа.

Сүх жанжин 115 хүрлээ.

Жанжин Д. Сүхбаатарын төрсөн өдөр. Тэрбээр 1923 оны хоёрдугаар сарын 20-ны өдөр таалал төгссөн ажээ. Харин түүний үхлийн шалтгааныг эрдэмтэд янз янзаар л тайлбарлаж ирсэн. Тэгээд ч 1923 оноос хойш Д. Сүхбаатарын намтрыг олон эрдэмтэд судалж байжээ. 1943-1983 он хүртэл түүний тухай намтар болон баримт бичгийн эмхэтгэлээс бүтсэн таван ном гаргасан байдаг аж. Ингээд МУИС-ийн түүхийн багш 3. Лонжидтой уулзсан юм.

-Жанжин Сүхбаатарын намтрыг ер нь хэдийнээс судалж эхэлсэн юм бэ. Албан намтраас нь гадна тэр бүр хүмүүсийн мэдэхгүй зүйл хэр их байдаг бол?
-Жанжин Д. Сүхбаатарын намтрыг 1923 онд таалал төгссөнийх нь дараахнаас судалж эхэлсэн байдаг. Учир нь тухайн үед Монгол ардын намын хоёрдугаар их хурлаас түүний намтрыг судлах тогтоол гаргасан байдаг юм. Тэр тогтоолд намтар судлалыг тухайн үеийн Сангийн яамны тэргүүн сайд Солийн Данзан, Сүхбаатарын хүү Галсандэндэв болон бусад хүмүүсийн оролцоотойгоор бичүүлж, олны хүртээл болго гэж заажээ. Гэвч С.Данзан багахан баримт цуглуулаад 1924 оны наймдугаар сард хэлмэгдсэн юм. Түүний эхлүүлсэн энэхүү ажлыг ‘Жамсрангийн Цэвээн болон Сүхбаатарын ах Дэндэв үргэлжлүүлж “Сүхбаатарын намтрын хураангуй”-г хийж Засгийн газарт өргөн барьсан байдаг. Гэвч тэр нь хэвлэгдээгүй. Тэр эх хувь нь одоог хүртэл МАХН-ын төв архивт хадгалагдаж байгаа.
-Маргааш Д.Сүхбаатарын төрсөн өдөр. Өмнө нь энэ өдрийг хэр өргөн дэлгэр тэмдэглэдэг байсан юм бол?
-Энэ жил Д.Сүхбаатарын мэндэлсний 115 жилийн ой тохиож байна. Өмнө нь, ер нь түүний төрсөн өдрийг өргөн дэлгэр тэмдэглэж байсангүй. Харин таалал төгссөн өдөр буюу хоёрдугаар сарын 20-ний өдрөөр тухайн үеийн төвийн сонин буюу “Үнэн”, “Ардын үндэсний эрх”, “Залуучуудын сонин”-д дурсамж өгүүлэл, сурталчилгааны нийтлэлийг хэвлүүлдэг байсан. 1942 онд таалал төгссөний 20 жилийн ойг тэмдэглэх шийдвэр гарч Ш. Нацагдорж анх удаа намтрыг нь хэвлүүлсэн юм. Үүнээс өмнө 1921 онд маршал Чойбалсан ” Ардын Хатанбаатар Магсаржав” гэдэг бүтээлдээ Д.Сүхбаатарын тухай оруулан нийтийн хүртээл болгосон байсан. 1942 онд хэвлэгдсэн намтар 1983 он хүртэл дөрвөн удаа шинэчлэгдэн, засварлагдан гарсан юм. Одоогоор бид нийтийн хүртээл болоогүй нэлээд хэдэн баримт, сурвалжийг өргөн олонд толилуулаад байгаа. Түүнчлэн жанжны гавьяа зүтгэлийг жинхэнэ бодитоор гаргаж тавихыг хичээж байна. 1990 оноос өмнө бол нэг үзэл сурталд бүхнийг захируулж байсан. Тиймээс Д.Сүхбаатарыг Монголын цорын ганц удирдагч суут хүн байсан гэж дүгнэдэг байлаа. Түүхийн бүхий л дэвшилтэт шинэ сэргэг бүхнийг түүний гавьяа байсан мэтээр хэтрүүлэн сурталчилж, үнэн байдлыг гуйвуулж байсныг 1990 оноос хойшхи түүхчид тодорхой гаргаж тавьсан байгаа. Д.Сүхбаатар бол хэзээ ч Монголын төр, Засгийн газрыг тэргүүлж байсангүй. Харин шинэ Монгол Улсын цэргийн яамны тэргүүн сайд бөгөөд Бүх цэргийн жанжнаар 1922 оны эцэс хүртэл ажиллаж байсан. Харин 1990 оноос өмнө түүнийг Монголын нам, төрийн удирдагч байсан мэтээр хэтрүүлэн үнэлж дүгнэж байсан юм билээ.
-Та түрүүнд намтар судлалд нь байгаагүй шинэ сонин баримт бий гэсэн. Ер нь Сүхбаатар Ленинтэй уулзаагүй гэсэн яриа ч сонсогдож байдаг?
-1921 оны 11 дүгээр сарын тавны өдөр Монгол, Зөвлөлтийн найрамдлын хэлэлцээрт Москва хотноо гарын үсэг зурсан байдаг. Тэнд Монголын төлөөлөгчдийн тэргүүн, Сангийн яамны сайд С.Данзан, төлөөлөгчдийн гишүүн Ц.Ширнэндамдин, Б.Цэрэндорж, Д.Сүхбаатар нар Ленинтэй уулзсан нь хөдлөшгүй баримтаар батлагдсан. Түүнчлэн шинэ нотлогдсон баримтаас сонирхуулахад, жанжин маань их өртэй хүн байсан юм билээ. Өөрөө ч их ядуу хүн байж. Харин Данзан, Шагдаржав нар баян байсан юм билээ. Тэрбээр монгол болон хятад хүмүүст, албан байгууллагуудад олон лан мөнгөний өртэй байжээ. Түүнийг таалал болсны дараагаар тэр их өрийг нь манай төр, засгаас төлсөн байдаг. Тэгэхдээ хувь хүмүүсийнх нь өрийг төлөөд албан байгууллагад тавьсан өрийг нь хэрэгсэхгүй болгосон юм билээ.
-Д.Сүхбаатарын талбайн хөшөөний хойд талд Чингисийн хөшөөг босгосон. Энэ хоёр хөшөөг ингэж зэрэгцүүлэх шаардлага байна уу?
-Саяхан Үндсэн хууль батлагдсаны өдрөөр төр, засгийн тэргүүнүүд цэцэг өргөх ёслол үйлдэж байсан.
Тэр үеэр эхлээд Сүхбаатарын хөшөөнд цэцэг өргөж байна билээ. Нэгэнт босгосон болохоор байж л байг. Тэр хөшөөг 1946 онд босгосон юм. Гэхдээ тэр хөшөөнд бичээстэй үг нь Чойбалсаны бичүүлсэн үг болохоос Д.Сүхбаатарын өөрийнх нь хэлсэн үг биш юм шүү дээ.

Ж.Батцэрэн

http://www.sonin.mn-с авав.

Туркууд хувьсгал хийёэн Ататурк гэгчээ үнэхээр хүндлэн биширч, хана таазаа түүний зургаар чимэж, хувьслын түүх хэмээх хичээлиййг 10н жил сурдаг нь тус хүнийг хүндлэж хайрлаж буйн илэрхийлэл болов уу. Гайхалтай. Манайхан л болсон хойноо хойноос нь муу ярьж байгаа биз гэж бодсон чинь хөшөөг нь нураах дээрээ тулжээ, ай хөөрхий.

Хэдэн шүднүүд маань шүдний өвчин болж байнаа.

Зун амарч байхад нэг шүдний маань пломбо нь уначихсан юм. Өвдөж энэ тэр болохгүй болохоор нь эмнэлэг домнологоор явалгүй өнөөг хүрсэн юм. Гэтэл өнгөрдөг хоёр дахь өдөр бохь жалирлаж байтал дахиад нэг пломбо унаад ирлээ, эмч, домчоор явалгүй горьгүй гээд эмнэлэг зүглэлээ. Бүртгүүлээд, үзүүлээд, хэдэн рентген авхуулчихаад хүлээж байтал шүдний эмч "лантуудаад" авах нь тэр. Янзалах шүдний тоо нийт 9 гэнэ, ухаан алдаж уналаа, ядаж байхад өрөмдүүлэх дургүйг ч хэлэх үү.
Яагаад ийм олон шүд янзлуулалгүй горьгүйтчихэв ээ гэвэл, 5-10н жилийн өмнө зовж байж тавиулсан пломбонуудыг солих гэнэ. Яах нь вэ эмч хүүхээ, унасан хоёр пломбыг л өрөмдөлгүйхэн дүүргээд өгөөч л гэмээр санагдлаа.
Нээрээ эмч нь миний Монголд хийлгэсэн пломбонуудыг хаана хийлгэсэн юм бэ? Жинхэнэ пломбо уу гээд байхаар нь Монголд хийлгэсэнээ хэлээгүй ээ :-) Монгол л хоцрогдцон, муу, муухай юм байна гэж бодвол яах юм бэ?

Хальт сэдвээсээ хазайгаад муу муухай юм хийдэг хүмүүс Монгол гэдгээ нуух хэрэгтэй гэж боддогоо цухуйлгачихая! Яагаад ийм бодлотой болсон бэ гэхээр манай нэгэн найз Азиас Европ руу усан онгоцоор явж байгаад нэг залуутай танилцаад Монгол гэдгээ хэлсэн чинь аймар олзуурхан нэгэн хүүхний утасны номер өгөөд "Энэ хүүхэнг Х гэдэг бас Монгол. Холбоо бариарай, харамсахгүй шүү" гэсэн юм гэнэ билээ.
Өөр олон жишээ бий ч энэ тухай дараа яръя.

Энд анх ирээд сургуульдаа очоод хүүхдүүдтэй танилцангуут "Яагаад наашаа ирж сурахаар болов, танай тэнд дээд сургууль байдаггүй юм уу?" гэж асуудаг байлаа. Өөдөөс нь нэг Монгол оюутаны "Оноо маань тэндхийн дээд сургуульд хүрээгүй юмаа" гэж хариулахаар үнэн бахтай байдаг байж билээ. Одоо ч ойроос, холоос бараг бүгд таньдаг болохоор тэгж асуух "тэнэг" гарахгүй юм даа. 2 дугаар курст байхад "Улс төрийн түүх" хичээл дээр "Монголчууд их хувьрамтгай лал, христ, бөө гээд бараг бүх шашинг гүйцээсэн, одоо бараг 100% христ, яагаад христ болцгоосон бэ гэхээр христийнхэний шашнаа рекламдсанаас гэнэ, үнэгүй хэлний компиютерын сургалт явуулаад, үнэгүй үс засаад байснаас" гэхээр нь ширээгээ нүдэж босоод "Монголчууд бөө байж байгаад буддист болсон нь үнээн гэхдээ хэзээ ч лал байгаагүй, түүхэнд лал болсон нь энэ хавиар шигэсэн гэсэн. Одоо 100% христ биш 70-80% нь буддист хэвээрээ" хэмээснээс хойш хүүхдүүд зай барьдаг болсон шиг санагддаг.

Эргээд шүдээ яривал маргааш шалгалтныхаа дараа янзлуулж эхэлнэ яанаа. Эцэст нь пломбыг 3-5н жилд нэг удаа солиулж байх хэрэгтэй байдаг гэнэ шүү!

Цаг агаар "өлсөгөж, цангааж" алахнээ.

2080 оныг хүртэл глобал дулааралтаас болон 200-600н сая хүн өлсөж, 1,1-3,2 тэрбум хүн цэвэр усны дутагдалтай нүүрлэх гэнэ. Дээрх тоо баримт нь өчигдөр Парист эхэлсэн, дөрвөн хоногийн турш үргэлжилэх "Дэлхий дээрх цаг агаарын өөрчлөлт" нэртэй уулзалт хурлын гаргасан дүгнэлт юм. Тус хуралд 130аад улсыг төлөөлсөн 500н эрдэмтэний оролцож байгаа юм байна. "Глобал дулааралд" хүргэж буй гол буруутан нь "хүмүүс" бид юм байна. Тэдний үзэж буйгаар энэ зуунд цаг агаар 2-4.5н хэмээр дулаарна гэнэ. Энэ нь 2100 он гэхэд далайн төвшин 40-80 сантиметрээр нэмэгдэж Венец, Лондон зэрэг хотууд усанд автан, Грөнланд арал дээрх мөс хайлна гэсэн үг гэнэ. Зуун жилд агаар дахь карбондиоксит зууний 44н хувиар нэмэгдэнэ. Ээ нь агаар бохирдож, озоны давхарга нэмэгрэнэ гэсэн үг.
Лө Мондэ сонинд бичсэнээр яг одооноос эхлэн дэлхий эхээ бохирлуулахаа больсон ч хамгийн багадаа гурван градус дулааран, цас мөс хайлж, цас "музейд тавигдах" болно гэнэ. Хөөрхий муу халуун орныхон, хөөрхий муу үр ач нар маань цас үзэж, мөс долоон хэлээ наалдуулж, цана яаргаар гулгахгүй нь дээ..

Хөгшин Европ тамхиниы эсрэг

Ирланд улсын дараагаар өнөөдрөөс эхлэн Франц улс ч гэсэн бүх төрлийн хаалттай меканд тамхи татахыг хориглосон байна. 3н хүний нэг нь тамхи татдаг тус улс бараг булан тохой бүрдээ анхааруулага хадсан байна. Хуулийг биелүүлээгүй тохиолдол 100н еврогоор торгох гэнэ шүү! Англи улс ирах долоон сарын нэгнээс тус хуулийг дагах гэнэ.

Европын холбооны комиссийн эрүүл мэндийг хамгаалах төлөөлөгч Маркус Киприанугийн хэлж байгаагаар бар, ресторан зэрэг хаалттай меканд тамхи татaхыг хориглосоноор айж байсанчлан орлого багасаж эдийн засгийн хямралд ороогүй бөгөөд зарим улсад (Европод 4н улс тас хориглосон, бусад ихэнх улсад тамхи татахад зориулан тусгай өрөөнүүд гаргасан байна) идэж уух хэрэгцээ өссөн үзүүлэлт байгаа аж.

Дэлхий дээр тамхинаас үүдэлтэй өвчиний улмаас 7н секунд тутамд нэг хүн буюу жилд таван сая хүн нас барж байна. Тамхичидын 50% нь тамхины үүдсэн өвчиний улмаас нас бардаг байна.

Орон орны цагдаа

Ататурк (Стамбул дахь олон улсын онгоцны буудал) орчоод метрогоор наашлах замдаа нэг 14өөд насны хүү бохь зараад явж байхыг хараад хэдэн хармаагаа ухаж задгай мөнгө хайж эхэллээ. тэр жаалыг жаал шинжлээ. Өөртөө хэт томдсон гутал, богино жийнсэн өмд өмсөн дээгүүрээ улаан томдсон цамц өмссөн нь хэзээ ч юм үзэж байсан нэгэн кинон дээрх Чарли Чаплинг санагдуулна. Хэдэн хармаагаа нэг нэгдгүй нэгжсэний эцэст 50 куруш (500гаад төгрөг) оллоо. Гараа сарвайн өгөх гэснээ түр азналаа. Учир нь яагаад бохь зарж буй, сургуульд явдаг эсэх мөн өнөөдөр хэдийг зарав зэрэг асуултууддаа хариулт авмаар санагдлаа, даанч болсонгүй. Яаравчлан гар дахь хар тор луугаа 7н ширхэг бохио чулуудах нь буудал дээрх цагдаагийн нүдэнд өртөхгүйн тулд ажээ, гэвч бүтсэнгүй. Цагдаа ах түүнийг чихдээд аваад явчихлаа. Миний асуултууд хариултгүй үлдлээ.
Гэртээ харихын тулд автобусанд дамжин суугаад, Таксим талбайг чиглэж явахад замын 2 талаар эгнээд зогсож байдаг травестүүд үгүйлэгдэнэ. Бүгд зэрэг өвдөнө гэж байхгүй дээ, яагаад нэг ч харагдахгүй байна хэмээн бодон автобусныхаа цонхоор унахаа шахаж харлаа. Аргагүй шүү дээ эргүүлийн машин эргээд байх юм чинь... Гээд бодсон чинь Туркэд хүчнийханы байр суурь арай өөр юмаа.

3н жилийн өмнө нутаг буцах замд Москватай таараад, хоёр алхаад нэг цагдаатай таар, таарах болгондоо пасспортоо үзүүл, үзүүлэх болгондоо 100н рубль хавчуул гээд ёстой багтаж ядсан баян л бол зүглэмээр газар байна лээ. Сониноос Москвагийн нэрийг Монголчууд хайрласан гэсэн шүү, "Мушгиа Гол" хэмээн.

Чикагод бутханы цаана буу (хурд хэмжигч) бариад зогсож байдаг хэдэн муу замын цагдаа, гэрэл нь анивчсан цагдаагийн машинаас (манайх уг нь цагдагиййн газартай нилээн л ойр барладаг байсан юмсан) өөр юм хараагүй гэхэд барaг хэлсдэхгүй. Xэлсдэхгүй хэмээлээ, учир нь нэгэн өглөө ажилдаа цагтаа амжих сүүлийн шансаа (автобус) зултаалгаад хойноос нь нэхэж явтал нэгэн гэрлээ анивчуулсан цагдаагийн машин ирж зогссоноо "Ажилаасаа хоцрогстд туслах хэрэгтэй, наашаа суу" хэмээх эмэгтэй цагдаа инээх нь тэр. Бахардангаа шахсан бид 2 бөөн баяр бололдон, эвгүй хүнхэр (өвдөг шүргээд өлмийгөө өргөж суув) торны цаана байраа эзлэнгээ, цагдаа эгчийн буу, цээжний хамгаалалтны үнийг тооцов. (Дашрамдахад нэгж Америк цэргийн тоноглол 4000аад доллар болдог гэнэ лээ шүү! мөн Чикаго гэдэг нь Potowatami хэлэн дэхь зэрлэг сонгино буюу Chi-Ca-Gou гэдэг үгнээс гаралтай гэнэ лээ!)
Нэг мэдэхнээ нэхэж явсан автобусыг маань түрүүлээд, замыг нь хааж зогсоосон байв. Бид ч талархалаа илэрхийлээд автобусандаа орж суусанаар тэр өдөр ажилаасаа хоцроогүй билээ. Баяраллаа цагдаа эгчээ!

Улс төрийн намууд мэдиа-г хэрхэн ашигладаг вэ?

Энэ жил төгсөх курсийн оюутан болохоор мэдээж дипломын ажил бичнэ. Найз баньд маань улс төр олон улсын харилцаагаар сурдаг болоод ч тэр үү дээрх хоёр мэргэжлийн хоорондн харьцааг жаал судалмаар санагдлаа. Одоогоор шалгалтуудандаа дарамтлуулаад гарчиг тависанаас л цаашгүй байгаа. Өмнө маань уртаас урт амралт байна болох байлгүй дээ.

Манан биш УТАА гэнэ шүү!

Элдэв янзын мэдээлэлүүдийг блогуудаас авдаг болоод бас ч үгүй нилээн хугацаа өнгөрлөө. Саяхан Баярсайханы блог дээрээс "Улаанбаатарын утаа"ны зургийг хараад үнэхээр цочирдлоо. Монгол руу зүглэлгүй 3 дахь жилдээ явж байгаа болохоор, таарсан хүн бүрийн амнаас "Улаанбаатрын утаа" гарсан ч, нэг л төсөөлөлгүй явсаар ирсэн билээ. Улаанбаатрийнх гэснээс 20иод жилийн өмнө Стамбул ч гэсэн утаандаа барьгдан хүмүүс гадагш гарахдаа ам, хамраа таглан баг зүүхгүй бол хорддог байсан юм гэнэ билээ. Хамгийн гол нь энэ бүхний ард яаж гарваа гэвэл хотоо зүлэгжүүлэн, гэр хороололынхоноо "Комби" хэмээх хийгээр ажилладаг төхөөрөмжөөр хангасан юм билээ. Зүлэгжүүлэлтийн хувьд Монголын бас нэгэн эмзэг асудал болох цөлжилтөөс бас хамгаалах болно. Товчоор хэлбэл нэг сумаар хоёр туулай онох хэрэг. Би анх Стамбулд буучихаад Монголдоо харж байгаагүй зүлэг ногоо модыг хараад үнэхээр атаархаж байж билээ. Тэр үеэс л өчүүхэн зүрхэндээ Монголдоо очоод хэдэн сэтгэл нийлсэн найзуудтайгаа нийлээд нэг ой тарина даа хэмээн бодох болсон билээ. Тэгсэн бас мод тарих чинь тийм ч амар асуудал биш гэнэ шүү. Нэг хүн манаж байга услах шаардлагатай л байдаг гэнэ. Ургахгүй байх мaгадлалтай л гэнэ. Санаж явахад бүтнэ гэгчээр нэг л өдөр ойтой болно доо!

Иргэний сэтгүүл зүй

"Иргэний сэтгүүл зүй" гэдэг нь иргэдийн идэвхтэй оролцооны сэтгүүл зүй юм. Өөрөөр хэлбэл мэдээ мэдээллийг олж авах,боловсруулах, түгээхэд иргэд идэвхтэй оролцож , ингэснээрээ хараат бус, өргөн хүрээтэй, чөлөөт мэдээлэл бүхий media бий болгох. Иргэний сэтгүүл зүй буюу citizen journalism-ын асуудал анх Америкт 1988 оны ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дараа яригдаж эхэлсэн гэдэг. Энэ нь сэтгүүл зүйг иргэдийн төлөө үйлчилдэг болгох зорилготой. Иргэний сэтгүүл зүйн зорилгодоо хүрэхэд нь өдөр ирэх бүр хөгжисөөр байгаа техник, технологийн үүрэг хэмжээлэшгүй. Технологиудыг даган нэгэн шинэ нэр томъёо гарч ирсэн нь "Шинэ media" юм. Шинэ mediaд блог албан ёсоор хамрагдах бөгөөд өнгөрсөн сард Английн Ройтер агентлаг, Америкийн Яхүү Инк. хоёр нэгэн бизнест хамтран орох тухай албан ёсоор мэдэгдсэн билээ. Энэ нь үйл явдал, осол, хэргийн газар дээр иргэдийн санамсаргүй авсан баримт видео, фото зураг зэргийг тусгай сайтад тавин цацаж байх нэг төрлийн шинэ media юм байна. Энэ нь сүүлийн үед ихээр яригдах болсон иргэний сэтгүүл зүйд бас нэгэн шинэ хүчтэй давалгаа өгөх зүйл гэгдэж байгаа аж. Иргэний сэтгүүл зүйн бас нэг давуу тал нь хэн нэгний эрх ашлийг хамгаалахын тулд зарим нэгэн мэдээ мэдээлэлийыг нууж хаалгүй хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө юм. Жишээ нь: Нэгэн иргэн х сонин мөн х бензин түгээгүүртэй тохиолдолд, х бензин түгээгүүрийн тухай негатиф мэдээг хэвлэн нийтлэхгүй нь ойлгомжтой.

Дээрх жишээн дээр компань хоорондын харицааг нэмбэл өдөр тутмын хэвлэл, телевизийн мэдээнд дурьдагдалгүй өнгөрдөг өчнөөн мэдээ байдгыг ойлгоход хэцүү бишээ.

Эцэст нь зарим нэг хүмүүсийн бодож, маргалдаж буй шиг иргэний сэтгүүль зүй нь мэргэжлийн сэтгүүл зүйг утгах болов уу?

Цөлжилт

Цөлжилт: Хуурай, хагас хуурай болон хур бага унадаг газруудад цаг агаарын өөрчилөлт, хүн төрлөхтний зарим үйлдлүүд зэрэг олон шалтгаантайгаар хөрс эвдрэн өгөөж нь багасч элс болох үзэгдэл.
Цөлжилт нь хөрсийг хэт их хэрэглэх, талхлалт, буруу усалгаа, ой мод устгалт зэргээс шалтгаална.

Нэг хүн жилд шүдний чигчилүүр, сонин, сэтгүүл, ном, дэвтэр зэрэг хэрэгцээгээ 7-н модоор хангадаг гэнэ. Жоохон тооцоо хийгээд үзвэл өнгөрдөг нэг сарын нэгнээс 21түүдийн эгнээнд элссэн би 7*21 тэнцүү 147н мод устгасан гэсэн үг юм байна.

Цөлжилтийн шалтгаанууд нь;

1. Ус: өвсөн бүрхүүлгүй болсон хөрсөн дээр унах борооны дуслын даралтнаас болон хөрс задралд орон цугласан борооны усны хамтаар урсан цөлжилтийг үүсгэдэг байна. Усны цөлжилт нь дэлхий дээрх бүх улсуудад түгээмэлээс гадна хамгийн элбэг, хамгийн их хор хөнөөлтөй нь бөгөөд хараахан усан цөлжилтөөс хамгаалах арга олоогүй байгаа юм байна.

2. Салхи: Хуурай болон хагас хуурай цаг агаартай орчинд ихэвчлэн таардаг; хангалттай ногоон бүрхүүлгүйн улмаас хүчтэй салхины нөлөөтэйгээр тоос хэлбэрийг олон байр солих үзэгдэл. байна. Салхинаас болон хөрсөн дээр жижиг жижиг хонхрууд үүсдэг бөгөөд тус хонхруудаас гарсан шороонууд өөр газар цугларан элсэн овоог үүсгэдэг. Салхин цөлжилт нь Монгол шиг хуурай уур амьсгалтай газар нутгийн том дайсан нь ч хамгаалах эрсдэлийг багасгах аргууд байдаг сайн талтай. Хамгаалахын тулд мод тарих нь (модны үндэс нь хөрсийг барьцалдуулан хөрснй нүүдлийг багасгадаг) хамгийн үр дүнтэй арга юм.

3. Цасан бухал: Хавцлын орой дээрх цугласан цасан дээр шинээр орсон (орж буй) цасны жин нэмэгдэж, хадан дээрх тэнцвэрээ алдан доош бөмбөрөх үзэгдэл. Бөөн цас нь таарсан бүхнийг өөртөө нэгтгэнэ. Ийм маягаар үүсэх хөрсний нүүдэлийг цасан... ны цөлжилт гэнэ.

4. Газрын таталт:

5. Мөсдөлт: Өндөр уулан дээр үүссэн мөснүүд хэсэг хэсэг болон уулын уруу гулгах явцдаа хамтдаа moren () хэмээх элдэв хэмжээний бөөнүүдийг хамтатган бөмбөрөх ба тэдний үрэлтээс болж хөрс элэгдэх, нүүх үзэгдэл.


Цөлжитийн хор хөнөөл;

• Ургамалын давхарга нь алга болсоноор цөлжилтөөс гадна үер, çığ toprak kayması зэрэг байгалийн гамшгуудыг нэмэгдүүлдэг.
• Устаж үгүй болж буй тариан талбайгаа орхин тариачид хот суурин газар луу нүүдэлцгээх бөлгөөд энэ нь хотод ажилгүйдэл ихсэх түүнийг дагаад гэмт хэрэг өсөх зэрэг эдийн засгийн болон нийгмийн проблемүд үүсэн гарна.
  
• Бэлчээр устсанаас мал аж ахуйн секторт хоцрогдол үүсэхээс гадна тус сектороос орж ирэх орлогийн хэмжээ багасна, ажилгүйдэл үүснэ.
  
• Ургамалгүй хөрс бороо болон цасны усыг шингээж чаддагүйгээс усны эхүүд татрах цаашлабал ширгэх үзэгдэл ихэснэ.
  
• Шинээр хөрс үүсэх нь их удаан процесс бөгөөд мянга мянган жилийн дараа л нөхөгдөх болно.

Хэрхэн хамгаалах вэ?

• Цөлжих магадлал ихтэй хөрсийг тариалан болон бэлчээр болгон ашиглахгүй байх, ойжуулах,
• Буруу тариалалт, услалтаас хамгаалах,
• Мод тайралтыг зогсоон, моджуулалт, ойжуулалтыг нэмэгдүүлэх,
  
• Усны эхүүдийн ширгэлтээс болон хөрс давсжина. Тиймээс усны эх үүсвэрүүдийг хамгаалах хэрэгтэй.

5N 1K-н дүрэм гэж юу вэ ?

Хэн? Хэзээ? Хаана? Яаж? Яагаад? Юуг? зэрэг зургаан асуултын Турк хэлэн дэхь эхний үсгүүд бөгөөд энэ зургаан асуултанд хариулж байж мэдээ төрдөг юм байна.

1948 онд бичсэн нийтлэлдээ Harold Lasswell-ийн тайлбарласанаар "who says what in which channel to whom with what effect" буюу 5W юм.

Rudyard Kipling 1907 оны Нобел утга зохиолын шагналтан. 1800гаад оны сүүлээр амьдарч байсан, Англи зохиолч, сэтгүүлч, яруу найрагч. Энэтхэгт төрж өссөн. Тэрээр:

"I kept six honest serving men
They taught me all i knew.
Their names were what and why and when
and how and where and who" хэмээн шүлэглэн өгүүлсэн байна.